راهنمای نشستن نوزاد؛ والدین نگران بخوانند!

Q: از کجا بفهمیم نوزاد برای نشستن آماده است؟

بدون کمک روی پا مینشیند و توانایی کنترل سر و گردنش را دارد.

مریم
آذر 21, 1404
بدون نظر

یکی از مهم‌ترین مراحل رشد و تکامل نوزاد، نشستن است که حول و حوش 6 تا 9 ماهگی به صورت طبیعی اتفاق می‌افتد. با این حال والدین همیشه در این زمان نگرانی‌هایی را از بابت نشستن نوزاد خود دارند. در این مقاله از کارترزلند می‌خواهیم به تمام نگرانی‌های شما پاسخ دهیم و هر آنچه را که در مورد این فرآیند طبیعی باید بدانید، بازگو کنیم.

زمان مناسب نشستن نوزاد

نوزادان موجودات شگفت‌انگیزی هستند که هر کدام مسیر رشد متفاوتی را طی می‌کنند. برخی از بچه‌ها به صورت ذاتی مهارت‌ها را زودتر از بقیه می‌آموزند و برخی دیرتر. سرعت یادگیری و تکامل کودک تا حد زیادی به تغذیه او و نوع رفتار پدر و مادر برمی‌گردد. پدر و مادرهایی که بیشتر با نوزادان خود تعامل دارند، قطعا مسیر هموارتری را برای رشد و نمو آن‌ها می‌سازند.

فعالیت نشستن در نوزادان یکی از مهم‌ترین مراحل رشد آن‌هاست که زمینه‌ساز حرکات بدنی پیچیده‌تر می‌شود. نوزادی که می‌تواند بنشیند یعنی ستون فقرات قوی دارد و به زودی شروع به راه رفتن خواهدکرد.

طبق منابع علمی، زمان مناسب برای نشستن نوزاد از ابتدای 6 ماهگی تا 9 ماهگی است.

در 6 ماهگی نوزاد با کمک دیگران و تکیه بر اجسام می‌تواند بنشیند.
از 7 ماهگی تلاش برای نشستن مستقل آغاز می‌شود.
در 9 ماهگی نوزاد می‌تواند به تنهایی از حالت خوابیده به نشسته تغییر وضعیت بدهد.

تاخیر در نشستن نوزاد

همانطور که در قسمت بالا گفتیم، نوزاد به صورت طبیعی باید تا پایان 9 ماهگی توانایی نشستن مستقل را کسب کرده باشد. با این حال بسیاری از نوزادان ممکن است به دلیل مشکلات مادرزادی یا عدم تکامل در سیستم اعصاب مرکزی یا نخاع توانایی نشستن را دیر کسب کنند.

این اختلال در ادامه می‌تواند سایر مراحل رشد کودک را تحت تاثیر قرار دهد. در صورت بروز چنین وضعیتی، حتما نوزاد را نزد پزشک متخصص ببرید تا بقیه مراحل رشد زیر نظر ایشان طی شوند. البته لازم به ذکر است که همیشه تاخیر در نشستن، به معنای وجود مشکلات جدی نیست و گاهی اوقات سبک زندگی و ژنتیک نوزاد، موجب تاخیر در فعالیت‌های حرکتی می‌شود.

از کجا بفهمیم نوزاد برای نشستن آماده است؟

یکسری نشانه‌ها وجود دارند که نوزاد تا چند ماه قبل از نشستن، آن‌ها را آشکار می‌کند. با مشاهده این علائم می‌توان تشخیص داد که زمان نشستن نوزاد فرارسیده یا نه.

توانایی کنترل سر: نوزادی که به خوبی عضلات گردن خود را کنترل می‌کند و می‌تواند سرش را بلند کند، تا چند ماه آینده به خوبی می‌نشیند.
حفظ تعادل: اگر هنگامی که نوزاد را روی پای خود می‌نشانید، می‌تواند بدون کمک تعادل خود را حفظ کند و به طرفین نیافتد، یعنی برای نشستن مستقل آماده است.
خم شدن به جلو: اگر نوزاد به هنگام خم شدن دست‌های خود را دراز می‌کند، یعنی ترس از افتادن دارد و قطعا رشد و تکامل خوبی داشته است.

البته بروز این نشانه‌های تکاملی تا حد زیادی به غذای نوزاد بستگی دارد.

چگونه به نشستن نوزاد کمک کنیم؟

نشستن یک مهارت است که نوزاد در زمان مناسب خود آن را می‌آموزد. اما تمریناتی در اینجا وجود دارند که پدر و مادرها با اجرای آن‌ها می‌توانند این روند را برای فرزند خود تسهیل کنند. البته باید در نظر داشته باشید که هیچ‌گاه زودتر از موعد، برای اجرای این تمرینات اقدام نکنید. فرزند شما باید کاملا آمادگی نشستن داشته باشد و به صورت اختیاری در این تمرینات با شما همراهی کند. در غیر اینصورت اجرای این موارد می‌تواند آسیب‌رسان باشد.

1-نوزاد را روی شکم بخابانید.

نشستن نوزاد تا حد زیادی وابسته به قدرت عضلات شکمی او است. یعنی علاوه بر تقویت ستون فقرات، این عضلات نیز باید رشد کنند. یکی از تمرینات ایمن و کم‌خطر برای آموزش نشستن نوزاد، خواباندن او به شکم است. البته دقت کنید که زمان این تمرین نباید طولانی باشد و همچنین معده نوزاد به هیچ عنوان نباید پر باشد.

بیشتر بخوانید: خواباندن نوزاد | 5 روش کارآمد برای خوابیدن نوزاد بدخواب

2-نوزاد را روی پای خود بنشانید.

یکی دیگر از تمرینات کارآمد نشاندن نوزاد، روش در آغوش‌گیری است. مثل هر زمان دیگر شما باید نوزاد را روی پاهای خود بنشانید و به او در نشستن کمک کنید. یا کودک را به بدن خود تکیه بدهید و یا با کمک دست‌ها تعادل او را برایش حفظ کنید. سپس سعی کنید حواس کودک را به طریقی پرت کنید. هر چه کودک مدت بیشتری در این حالت بماند، عضلاتش قوی‌تر خواهدشد.

3-از اسباب‌بازی‌های مخصوص استفاده کنید.

برخی از اسباب‌بازی‌ها با هدف کمک به نشستن نوزاد طراحی شده‌اند. مثلا عروسک‌هایی که یک تکیه‌گاه ایمن و امن برای نوزاد فراهم می‌کنند. با خرید این دسته وسایل علاوه بر آموزش مهارت‌ها، از جنبه روانشناختی نیز به پرورش فرزند خود کمک خواهیدکرد.

در مورد انواع بازی‌هایی که به رشد نوزاد کمک می‌کنند، در اینجا بخوانید.

اشتباهات رایج والدین در نشاندن نوزاد

والدین ممکن است دانسته یا ندانسته رفتارهای نادرستی از خود نشان بدهند که در ادامه رشد حرکتی نوزاد را مختل کند:

تلاش برای نشاندن نوزاد زودتر از موعد مقرر می‌تواند آسیب‌های جبران‌ناپذیری را به ستون فقرات او وارد کند.
استفاده از صندلی‌های مخصوص نوزاد حدی دارد. نوزادی که زیاد روی این دست صندلی‌های می‌نشیند، چندان رشد عضلانی قابل توجهی نخواهدداشت.
به هیچ عنوان نباید نوزادی را که خسته و بی‌قرار است مجبور به نشستن کنید.

استفاده از صندلی‌های نوزادی برای داخل منزل چندان توصیه نمی‌شوند. اما در مقابل حتما باید به هنگام سوار شدن به ماشین، نوزاد را روی صندلی مخصوصش قرار دهید. در مورد راهنمای انتخاب صندلی نوزاد در این مقاله بخوانید.