راهنمای کامل تغذیه در بارداری | مواد غذایی ضروری و ممنوع

تغذیه در بارداری فقط به معنی «بیشتر غذا خوردن» نیست، بلکه یعنی انتخاب درست برای رشد سالم جنین و حفظ انرژی مادر. از همان روزهای اولی که تصمیم به بارداری می‌گیرید، نوع غذایی که می‌خورید روی سلامت فرزندتان تأثیر می‌گذارد.

با رعایت اصول تغذیه در بارداری و کمک گرفتن از مشاور تغذیه، می‌توانید این دوران حساس را با آرامش بیشتری پشت سر بگذارید، از سلامت خود و کودک‌تان مطمئن شوید.

در این مطلب از کارترزلند به طور کامل بررسی می‌کنیم که در هر مرحله از بارداری، چه غذاها و مواد غذایی برای رشد جنین ضروری‌اند و چطور می‌توانید با رژیم مناسب، هم خودتان سالم بمانید و هم به رشد بهتر نوزادتان کمک کنید.

تغذیه قبل از بارداری چگونه باید باشد؟

تغذیه پیش از بارداری نقشی مهم در سلامت مادر و آمادگی بدن برای بارداری دارد. داشتن رژیم غذایی متعادل، وزن مناسب و دریافت ویتامین‌ها و مواد معدنی کافی می‌تواند احتمال بارداری سالم را افزایش دهد.

بهتر است پیش از اقدام به بارداری، از هر پنج گروه اصلی غذایی شامل غلات، میوه‌ها، سبزیجات، لبنیات و منابع پروتئین استفاده کنید. همچنین مصرف مغزها، حبوبات و سبزیجات تازه به ذخیره ویتامین‌های مورد نیاز بدن کمک می‌کند.

کسانی که سابقه حاملگی‌های خطرناک دارند و بیماری خاص دارند، باید رژیم بارداری خود را زیر نظر پزشک شروع کنند.

برخی تحقیقات نشان داده‌اند که تغذیه پیش از بارداری و در ماه‌های ابتدایی می‌تواند در تعیین جنسیت جنین تا حدودی مؤثر باشد. با داشتن یک مشاور تغذیه در بارداری برای چگونگی تغذیه در ماه اول بارداری و قبل از آن، می‌توان جنسیت را تعیین کرد.

رژیم سرشار از مواد غذایی پتاسیم‌دار مانند موز، ماهی قزل‌آلا، آووکادو و… که محیط رحم را قلیایی می‌کنند، ممکن است شانس شما برای پسردار شدن را افزایش دهد. در مقابل، رژیم غذایی سرشار از کلسیم و منیزیم مانند لبنیات، بادام، سبزیجات برگ سبز و جو دوسر می‌تواند احتمال دختردار شدن را افزایش دهد.

بیشتر بخوانید: روش‌های درمان طبیعی یبوست در بارداری

اصول تغذیه در بارداری؛ از ابتدا تا ۹ ماهگی

داشتن تغذیه سالم در بارداری و انتخاب غذا برای رشد جنین بسیار مهم است و باید مواد سالم، طبیعی و مفید استفاده شود. افزایش وزن بین 13 تا 18 کیلو در طول بارداری طبیعی است، اما اگر خیلی بیشتر یا کمتر از آن باشد حتماً با پزشک خود مشورت کنید.

تغذیه در بارداری چندقلویی اهمیت بسیار زیادی دارد؛ زیرا در این شرایط بدن مادر باید نیازهای چند جنین را هم‌زمان تأمین کند. بنابراین لازم است رژیم غذایی او غنی‌تر باشد تا نوزادان با وزن و سلامت مناسب به دنیا بیایند.

تغذیه دوران بارداری سه ماهه اول

• ماه اول: در این ماه سلول‌های بنیادی جنین شکل می‌گیرند؛ مصرف اسید فولیک، سبزیجات برگ‌دار و غلات غنی‌شده برای پیشگیری از نقص‌های مادرزادی ضروری است.
• ماه دوم: رشد اندام‌های اولیه جنین آغاز می‌شود؛ دریافت پروتئین، ویتامین E و DHA برای تقویت سیستم عصبی و بینایی اهمیت دارد.
• ماه سوم: با رشد سریع جنین، مصرف ویتامین D، فیبر و آب کافی به جذب کلسیم و پیشگیری از یبوست کمک می‌کند.

تغذیه دوران بارداری سه ماهه دوم

• ماه چهارم: با سفت شدن استخوان‌های جنین، نیاز بدن به آهن و پروتئین بیشتر می‌شود؛ گوشت، تخم‌مرغ و حبوبات منابع مناسبی‌اند.
• ماه پنجم: برای رشد استخوان و عضلات جنین، مصرف لبنیات غنی از کلسیم و ویتامین D اهمیت دارد.
• ماه ششم: میوه و سبزیجات تازه سرشار از فیبر و آنتی‌اکسیدان هستند و به سلامت گوارش و افزایش انرژی مادر کمک می‌کنند.

تغذیه دوران بارداری سه ماهه سوم

• ماه هفتم: نیاز به پروتئین افزایش می‌یابد تا رشد مغز و عضلات جنین به‌خوبی انجام شود.
• ماه هشتم: مصرف اسیدهای چرب امگا ۳ از منابعی مثل گردو و ماهی قزل‌آلا به تکامل مغز جنین کمک می‌کند.
• ماه نهم: نوشیدن آب فراوان و خوردن میوه‌های آبدار مانند زغال‌اخته برای سم‌زدایی بدن و آمادگی زایمان ضروری است.

بیشتر بخوانید: دیابت بارداری چیست و چگونه با آن کنار بیاییم؟

۶ ماده مهم تغذیه در بارداری

تغذیه در بارداری برای ماه اول بسیار مهم است تا سلول‌های بنیادی جنین شکل بگیرند و اندام‌های مهم شروع به رشد کنند. همچنین تغذیه در بارداری برای ماه پنجم، اهمیت بالایی دارد چرا که اندام‌ها در حال رشد نهایی و تکمیلی خود هستند.

تغذیه در بارداری باید شامل ۶ ماده مهم و ضروری زیر باشد:

١. اسید فولیک

اسید فولیک از نقص‌های مادرزادی در مغز و نخاع جنین جلوگیری می‌کند. غذاهای شامل سبزیجات دارای برگ سبز، غلات غنی‌شده، نان، لوبیا و مرکبات دارای اسید فولیک هستند. همچنین مکمل‌های دارویی آن موجود است که با دستور پزشک می‌توانید استفاده کنید.

اگر در دوران بارداری به کبد چرب مبتلا هستید، رعایت تغذیه مناسب اهمیت زیادی دارد. مصرف میوه و سبزیجات تازه در هر وعده و پرهیز از غذاهای فرآوری‌شده و تراریخته می‌تواند به کنترل بیماری کمک کند.

٢. پروتئین

یکی دیگر از مواد بسیار مهم، پروتئین است که نقش مهمی در تشکیل اندام‌های جنین به خصوص قلب و مغز دارد. پس باید مقدار آن در رژیم غذایی دوران بارداری، فراوان باشد.

منابع غذایی غنی از این ماده شامل گوشت، مرغ، ماهی، لوبیا و نخودفرنگی می‌باشد. همچنین می‌توانید در رژیم روزانه، تخم مرغ و آجیل را قرار دهید که منابع سرشار از مواد مغذی و پروتئین هستند.

٣. آهن

زنان باردار به میزان آهن بیشتری نیاز دارند، چرا که مقادیر اضافی آن برای تولید خون و تأمین اکسیژن جنین مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این ماده را از غذاهای طبیعی مانند گوشت، مرغ، ماهی، نخود فرنگی، لوبیا و غلات غنی‌شده با آهن می‌توان تأمین کرد اما چون میزان زیادی نیاز است، معمولاً در دوران بارداری، پزشک قرص آهن تجویز می‌کند تا کمبود آن جبران شود.

بهتر است که این قرص‌ها با ویتامین c مثل یک لیوان آب پرتقال طبیعی و تازه مصرف شوند تا بهتر جذب شوند.

۴. کلسیم

این ماده معدنی برای رشد استخوان و دندان نوزاد بسیار مهم است و اگر به مقدار لازم مصرف نشود، جنین برای تأمین کمبود خود از کلسیم مادر استفاده می‌کند و بعدها مادر دچار پوکی استخوان و دردهای مفصلی خواهد شد.

این ماده در شیر، ماست، پنیر، آب میوه‌ها و غذاهای غنی‌شده با کلسیم و ویتامین D، ساردین یا ماهی آزاد و برخی از سبزیجات موجود است. با دستور پزشک می‌توانید از قرص‌ها و مکمل‌های کلسیم در دوران بارداری استفاده کنید.

برای کنترل فشار خون در دوران بارداری، از غذاهای دارای کلسیم، پتاسیم و منیزیم استفاده کنید. معمولاً از هفته ۲۰ به بعد عوارض فشار خون رویت می‌شود، اما با تغذیه مناسب می‌توانید آن را کنترل کنید. برای آشنایی با روش‌های کنترل فشار خون بالا در بارداری، مقاله زیر را از دست ندهید.

۵. ویتامین D

ویتامین دی به جذب بهتر کلسیم و رشد صحیح استخوان‌ها و دندان‌های جنین کمک می‌کند. از آنجا که منابع غذایی این ویتامین محدود است، معمولاً پزشک بر اساس نتیجه آزمایش خون، مکملی با دوز مناسب تجویز می‌کند تا کمبود آن جبران شود.

۶. چربی‌های سالم و امگا ۳

چربی‌های سالم مانند روغن زیتون، آووکادو، مغزها و آجیل‌ها برای رشد مغز، سیستم عصبی و بینایی جنین ضروری‌اند. اگر در رژیم غذایی‌تان ماهی وجود ندارد، می‌توانید با مشورت پزشک از مکمل‌های امگا ۳ استفاده کنید.

از کدام مواد غذایی باید در دوران بارداری پرهیز کرد؟

در دوران بارداری باید از مصرف برخی مواد غذایی خودداری کنید تا خطر عفونت و آسیب به جنین کاهش یابد:

• گوشت، ماهی و تخم‌ رغ خام یا نیم‌پز چون ممکن است باکتری و انگل داشته باشند.
• ماهی‌های دارای جیوه بالا مثل نیزه‌ماهی و گربه‌ماهی
• لبنیات و آب غیرپاستوریزه و پنیرهای نرم
• غذاهای فرآوری‌شده مثل هات‌داگ، سالاد مرغ یا تن مگر اینکه کاملاً حرارت ببینند.
• جوانه‌های خام، نوشیدنی‌های الکلی و مصرف زیاد کافئین.
• میوه‌هایی مثل آناناس، پاپایا خام و در سه‌ماهه آخر، توت‌ها و انگور که ممکن است برای جنین مضر باشند.

کلام آخر

با رعایت اصول تغذیه در بارداری و استفاده از غذاهای طبیعی و سالم می‌توانید هم سلامت خود و هم جنین را تضمین کنید و از بسیاری از مشکلات بعدی جلوگیری کنید.

امیدواریم دوران بارداری خود را به سلامت طی کرده و اگر قصد خرید سیسمونی برای نوزادتان را دارید، سایت کارترزلند با متنوع‌ترین لباس‌های برند کارترز اصل و دیگر لوازم مورد نیاز نوزاد، در خدمت شماست.

سوالات متداول

تغذیه مناسب برای بارداری را از چه زمان باید آغاز کرد؟

قبل از اقدام به بارداری.

۴ ماده غذایی مهم در بارداری چیست؟

اسید فولیک، آهن، کلسیم، پروتئین، ویتامین دی و امگا ۳.

بهترین خوراکی‌های مغذی که در دوران بارداری باید مصرف شوند کدامند؟

گوشت، ماهی، مرغ، سبزیجات، آجیل‌ها، انواع میوه‌ها، تخم مرغ و مکمل‌های غذایی که پزشک تجویز می‌کند.

• رفلاکس نوزاد چیست؟ درمان‌های خانگی رفلاکس نوزاد
• ماساژ نوزاد | لمس جادویی برای آرامش و رشد بهتر
• تفاوت پستانک ارتودنسی با معمولی | مزایا و معایب
• چگونه یک جشن سیسمونی خاص و به‌یادماندنی برگزار کنیم؟

شما از دوران بارداری خود چه تجربیاتی دارید؟ و یا اگر در شرف بارداری هستید، چه اقداماتی برای تغذیه در بارداری انجام می‌دهید؟ نظرات و تجربیات خود را در قسمت کامنت با ما به اشتراک بگذارید.